Nie wszyscy pracodawcy wywiązują się z obowiązku dokonywania wpłat do PPK. W takim przypadku pracownik może dochodzić roszczeń przewidzianych w kodeksie cywilnym, a także zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy.

Zgodnie z przepisami ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, pracodawca ma obowiązek obliczania i dokonywania finansowanych przez siebie wpłat do PPK, a także obliczania, pobierania i dokonywania wpłat do PPK finansowanych przez pracownika. Wpłaty finansowane przez pracodawcę są obliczane, a wpłaty finansowane przez uczestnika PPK są obliczane i pobierane w terminie wypłaty wynagrodzenia. Wszystkie te wpłaty powinny zostać przekazane do instytucji finansowej do 15 dnia kolejnego miesiąca.

Wpłaty spóźnione – pracodawca ma obowiązek ich dokonać

Jeżeli wpłaty do PPK zostały obliczone i pobrane, ale nie zostały przekazane do instytucji finansowej, pracodawca ma obowiązek ich dokonać – mimo, że zrobi to już po terminie. Są to wpłaty spóźnione. W takim przypadku pracownik może żądać od pracodawcy odsetek za czas opóźnienia, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Pracodawca wypłaci tę kwotę uczestnikowi PPK - nie może przekazać odsetek na rachunek PPK.

Wpłaty zaległe – pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę

Inaczej jest w przypadku, gdy pracodawca, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, w ogóle nie obliczał i nie pobierał wpłat do PPK. Są to wpłaty zaległe, których nie można już obliczyć i pobrać np. z kolejnego wynagrodzenia uczestnika PPK – nawet, gdyby uczestnik wyraził na to zgodę. Ustawa o PPK nie przewiduje możliwości dokonania zaległych wpłat do PPK. Szkoda wyrządzona pracownikowi brakiem zaległych wpłat do PPK powinna zostać naprawiona przez pracodawcę zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Warto przy tym pamiętać, że roszczenia z tytułu wpłat do PPK ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym wpłaty stały się wymagalne. Wynika to z art. 29 ust. 2 ustawy o PPK.

Odpowiedzialność wykroczeniowa pracodawcy

Za niedokonywania wpłat do PPK w terminie grozi grzywna w wysokości od 1000 zł do 1 000 000 zł. Wynika to z art. 107 pkt 2 ustawy o PPK. Na taką odpowiedzialność narażony jest podmiot zatrudniający albo osoba obowiązana do działania w imieniu tego podmiotu.
Kontrola wykonywania przez pracodawców obowiązków wynikających z ustawy o PPK należy do zadań Państwowej Inspekcji Pracy. Brak wpłat do PPK można zatem zgłosić PIP. 

Skarga do PIP

Skarga na działalność pracodawcy powinna zostać skierowana do okręgowego inspektoratu pracy lub oddziału okręgowego inspektoratu pracy właściwego do rozpatrzenia sprawy ze względu na siedzibę pracodawcy (link do stron okręgowych inspektoratów pracy: https://www.pip.gov.pl/kontakt/inspektoraty).

Szczegółowe informacje - jak złożyć skargę do PIP - dostępne są na stronie Państwowej Inspekcji Pracy, pod linkiem: https://www.pip.gov.pl/dla-pracownikow/niezbednik-pracownika/jak-zlozyc-skarge.

Przypominamy, że dane osoby wnoszącej skargę podlegają ochronie i nie są ujawniane w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych, chyba że skarżący wyrazi na to pisemną zgodę.

Ważne: Art. 44 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zobowiązuje inspektora pracy do nieujawniania informacji, że kontrola przeprowadzana jest w następstwie skargi, chyba że zgłaszający skargę wyrazi na to pisemną zgodę. Ochrona zgłaszającego skargę wynika także z art. 15 pkt. c Konwencji Nr 81 MOP, który nakłada na inspektorów pracy obowiązek traktowania tożsamości osoby skarżącej jako absolutnie poufne źródło jakiejkolwiek skargi informującej ich o naruszeniu lub złamaniu przepisów prawnych. Inspektorzy pracy nie mogą dać żadnej wskazówki pracodawcy lub jego przedstawicielowi, że inspekcję przeprowadzono w następstwie otrzymania skargi (wyjaśnienia PIP).

Autor: Redakcja PFR Portal PPK