Ministerstwo Finansów skierowało do uzgodnień i konsultacji drugi przegląd funkcjonowania Pracowniczych Planów Kapitałowych. Dokument potwierdza, że PPK realizują cele, dla których zostały utworzone, a jednocześnie wskazuje kierunki zmian, które mogą przyczynić się do dalszego wzrostu liczby uczestników i zwiększenia efektywności programu. 

Z przedstawionych danych wynika, że PPK stały się jednym z największych programów długoterminowego oszczędzania w historii Polski. Na koniec sierpnia 2026 r. w programie uczestniczyło 4,47 mln osób, dla których prowadzono ponad 5,59 mln aktywnych rachunków PPK. W tym samym czasie poziom partycypacji wzrósł do 62,26 proc., podczas gdy przy poprzednim przeglądzie ustawy w 2022 r. wynosił 34,6 proc. 

Dynamicznie rosła również wartość aktywów zgromadzonych w programie. Od początku 2021 r. do końca sierpnia 2026 r. zwiększyły się one z około 3,1 mld zł do blisko 58 mld zł. Łączna wartość wpłat do PPK osiągnęła prawie 50 mld zł, przy czym ponad 92 proc. środków pochodziło z wpłat pracowników i pracodawców. 

Autorzy przeglądu podkreślają także dobre wyniki inwestycyjne funduszy zdefiniowanej daty. Średnie stopy zwrotu osiągnięte przez fundusze PPK w latach 2022-2025 przekroczyły 28 proc., a w przypadku funduszy przeznaczonych dla najmłodszych uczestników wyniosły ponad 56 proc. 
Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się propozycje dotyczące zwiększenia partycypacji w PPK. Ministerstwo wskazuje, że istotną rolę odgrywa aktywne zaangażowanie pracodawców w promowanie programu. Pozytywnie oceniono również mechanizm ponownego autozapisu, który w 2023 r. zwiększył liczbę aktywnych uczestników o 721 tys. osób. W związku z tym zaproponowano rozważenie skrócenia okresu między kolejnymi autozapisami z czterech do trzech lat oraz objęcie automatycznym zapisem również osób w wieku od 55 do 70 lat. 

Przegląd zawiera także propozycje zmian w polityce inwestycyjnej funduszy zdefiniowanej daty. Celem jest zwiększenie elastyczności zarządzania aktywami, poprawa możliwości dywersyfikacji inwestycji oraz stworzenie warunków do osiągania wyższych stóp zwrotu dla uczestników. Rozważane jest m.in. umożliwienie inwestowania części aktywów w fundusze rynku prywatnego. 

Trzecim obszarem rekomendowanych zmian jest uproszczenie funkcjonowania systemu. Proponowane rozwiązania mają usprawnić obsługę programu po stronie pracodawców, instytucji finansowych i podmiotów odpowiedzialnych za funkcjonowanie PPK. Chodzi m.in. o rozszerzenie elektronicznych form składania dyspozycji, usprawnienie wymiany danych oraz doprecyzowanie wybranych przepisów. 
Wnioski płynące z przeglądu są jednoznaczne: nie ma potrzeby zmian w fundamentalnych założeniach PPK. Program rozwija się zgodnie z oczekiwaniami, a jego znaczenie dla budowania prywatnych oszczędności Polaków oraz rozwoju rynku kapitałowego systematycznie rośnie. Proponowane zmiany mają natomiast pomóc w pełniejszym wykorzystaniu potencjału programu w kolejnych latach.
 

Autor: Ryszard Woronowicz
Fot: Ministerstwo Finansów