16 listopada 2026
Subiektywny przegląd miesiąca - listopad 2026
Certyfikowani doradcy EFPA wybrali Pracownicze Plany Kapitałowe najlepszym programem emerytalnym dla młodych. To bardzo miłe wyróżnienie, zwłaszcza, że od osób, które na co dzień zajmują się edukacją finansową. Czy mnie to dziwi? Ani trochę, bo PPK najwięcej korzyści dają właśnie młodym dorosłym.
Młodzi przystępują do PPK
Aktualnie ponad 33% osób, uczestniczących w PPK, to osoby przed 34 rokiem życia. Tych najmłodszych, do 24 roku życia, jest blisko 6,4%. Czy mogłoby ich być więcej? Pewnie tak, ale trzeba pamiętać, że do 26. roku życia przysługuje jeszcze specjalna zasada dla zleceń studenckich. Mówiąc ogólnie, na umowie zlecenie student nie płaci składek ZUS. Ponieważ możliwość uczestniczenia w PPK jest wprost powiązana z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, taki student nie może być uczestnikiem PPK. Niestety.
Młodzi znają PPK
Badanie przeprowadzone przez prof. Katarzynę Sekścińską w sierpniu 2026 r. wśród osób w wieku 18–35 lat pokazuje wyraźny wzrost znajomości PPK wśród młodych dorosłych. Co najmniej podstawową wiedzę o programie deklaruje 67 proc. badanych, podczas gdy w 2024 r. było to 40 proc. Oznacza to wzrost o 27 pkt proc. w ciągu dwóch lat. PPK jest jednocześnie najlepiej rozpoznawanym spośród analizowanych rozwiązań emerytalnych.
PPK wyróżnia się także najbardziej pozytywnym wizerunkiem. Jest postrzegane jako rozwiązanie proste, bezpieczne, opłacalne i niewymagające specjalistycznej wiedzy. Aż 43 proc. młodych dorosłych właśnie dzięki PPK po raz pierwszy zetknęło się z inwestowaniem. Uczestnictwo w PPK może także towarzyszyć zainteresowaniu innymi możliwościami inwestowania. 41 proc. uczestników PPK zadeklarowało, że udział w programie skłonił ich do kolejnych inwestycji, zarówno w pozostałe programy III filaru, jak też inne instrumenty rynku kapitałowego.
Młodzi a emerytura
Nie jest jednak łatwo przekonać młode osoby do myślenia o emeryturze i zabezpieczeniu finansowym przyszłości. Emerytura to dla nich często abstrakcja – mało kto w tym wieku wyobraża sobie swoją starość. Dlatego tak ważna jest ciągła edukacja, pokazująca między innymi prognozy stopy zastąpienia, która dla młodych osób może wynieść mniej niż 25%. To oznacza, że z dnia na dzień, kończąc aktywność zawodową, ich dochody spadną o 75%. Czy wystarczy im na zabezpieczenie potrzeb, nie mówiąc już o spokojnej, dostatniej, samowystarczalnej przyszłości? To oczywiście zależy od apetytu na życie, ale śmiem wątpić.
Ponieważ młodzi nie myślą aż tak długoterminowo, do PPK przekonują ich inne czynniki: możliwość skorzystania z tych pieniędzy wcześniej, wypłata w sytuacji choroby, a więc rodzaj poduszki finansowej „w razie czego”, możliwość wykorzystania środków na wkład własny do kredytu hipotecznego, a przede wszystkim dopłaty pracodawcy i państwa. Wszystkie źródła, z których młodzi dorośli czerpią wiedzę, mówią wprost – to się po prostu opłaca. W dodatku, by być w PPK, nie trzeba nic robić, wszystkimi formalnościami zajmuje się pracodawca. Autozapis, przed którym początkowo tak broniły się starsze roczniki, przez osoby młode jest postrzegany jako ułatwienie i oczekiwana prostota wejścia.
Młodzi a procent składany
Im dłużej odkładamy, tym więcej uzbieramy. To oczywista oczywistość. Ale w przypadku młodych osób w PPK, mamy tu coś więcej – mechanizm procentu składanego. W skrócie to odsetki od odsetek, a więc efekt kuli śnieżnej, która wciąż pomnaża zgromadzone wcześniej oszczędności.
Pokażmy to na liczbach. Przyjmijmy, że Kasia zarabia 10 000 złotych brutto. Dla uproszczenia zakładamy, że przez cały czas oszczędzania ta kwota się nie zmienia. Jeśli zacznie oszczędzać w PPK mając 20 lat, w wieku 60 lat będzie miała na swoim rachunku blisko 582 tysiące zł. Rozpoczynając dziesięć lat później, zgromadzi 317 tysięcy zł, a jeśli zacznie koło czterdziestki – 157 tysięcy zł. To kwoty przy miesięcznej składce własnej w wysokości 200 zł (standardowe 2% wynagrodzenia). Obstawiam, że Kasia nawet nie zauważy, że co miesiąc z jej pensji dwie setki są przesuwane na rachunek PPK.
Co ważne, Kasia, mając 582 tysiące złotych na rachunku PPK, sama wpłaciła na niego 96 tysięcy. I to jest właśnie magia tego programu: dodatkowe wpłaty pracodawcy, dopłaty państwa, zyski kapitałowe i procent składany. I czas, który jest kluczowy dla wzrostu naszych oszczędności. Dlatego PPK to program idealny dla młodych osób, które w długim horyzoncie inwestycyjnym mają szansę na zgromadzenie naprawdę pokaźnego majątku. A ponieważ to raczej niemożliwe, by Kasia przez 40 lat pracy nie otrzymała podwyżki, spodziewane zyski mogą być jeszcze wyższe.
Kiedy zacząć?
Najlepszy dzień na rozpoczęcie oszczędzania był wczoraj. Drugi najlepszy jest dzisiaj. Nie jutraj, bo każdy dzień zwłoki w przystąpieniu do PPK to Twoje utracone korzyści. Kasia, składając rezygnację z PPK, co miesiąc traciłaby 150 złotych, które musi do jej oszczędności dokładać pracodawca. Brzmi jak niewielka kwota? Nie, jeśli spojrzymy na to w horyzoncie 40 lat. W ciągu tego czasu pracodawca wpłaci w sumie na rachunek PPK Kasi 72 tysiące złotych, które będą pracować i pomnażać zysk.
Warto być w PPK. W każdym wieku. Ale dla młodych to po prostu must have.
Marta Damm-Świerkocka