Zabawny amerykański eksperyment sprzed półwiecza rzuca nowe światło na przygotowania do wprowadzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w Polsce. Nasza skłonność do odroczenia nagrody w czasie może przesądzić nie tylko o sukcesie samych PPK, ale też o naszym indywidualnym sukcesie życiowym.

"Test pianki", czli "marshmallow test" - pod taką nazwą ów eksperyment profesora Waltera Mischela na Uniwersytecie Stanforda w 1972 przeszedł do historii. W największym skrócie - dzieciom w wieku od 3 do 5 lat dano po jednej słodkiej piance (lub słonym precelku, według preferencji dziecka) i... poradzono, by ich nie zjadały przez około 15 minut, kusząc odłożoną w czasie nagrodą.

"Jeśli chcesz, możesz zjeść te piankę natychmiast", mówili eksperymentatorzy dzieciom. "Jeśli jednak zaczekasz kwardans i nie zjesz jej, dostaniesz drugą piankę". Ryzykując, że pojecie czasu jest dla kilkulatków abstrakcyjne, Mischel powtórzył test niemal 50 razy i uzyskał powtarzalne wyniki - około 20% dzieci nie chciało czekać. A potem eksperymentator odczekał kolejne kilkadziesiąt lat i pod koniec lat 80. wykonał drugą część eksperymentu - skontaktował się z rodzicami dzieci i ustalił ich dalsze losy.

Okazało sie z zadziwiającą prawidłowością, że dzieci, które potrafiły sobie w teście z 1972 roku odmówić, jako nastolatki były lepiej zorganizowane życiowo, miały niższy wkaźnik masy ciała, lepsze oceny w nauce, lepiej radziły sobie z przeciwnościami.

Ten eksperyment poddaje analizie portal - nomen omen - Analizy.pl, przyrównując jego wyniki do Pracowniczych Planów Kapitałowych, jako testu na umiejętność odłożenia gratyfikacji w czasie. 

"Oczywiście przesłaniem tekstu nie ma być to, że dla każdego pracownika jedyną słuszną decyzją w kwestii PPK powinno być pozostanie w programie. Chodzi o podkreślenie, że samokontrola, która również przejawia się w oszczędzaniu na jesień życia, jest (wg badań) jednym z fundamentów życiowego sukcesu i ochroną przed zbędnymi nałogami", pisze Ewa Bartosiak w tekście "PPK to narodowy test pianki" na portalu Analizy.pl.

(jb)