Najnowsze wydanie raportu Polskiego Funduszu Rozwoju „Oszczędności Polaków – Comiesięczne zestawienie informacji o oszczędnościach” (styczeń 2026 r.) rzuca nowe światło na kondycję naszych portfeli. Patrząc na dane przez europejski pryzmat, widać dwa zupełnie różne obrazy. Z jednej strony jesteśmy narodem, który kocha fizyczny pieniądz bardziej niż niemal ktokolwiek inny na kontynencie. Z drugiej – wciąż uczymy się odkładać część pensji tak efektywnie, jak robią to nasi sąsiedzi.

Oszczędzamy o połowę mniej niż przeciętny Europejczyk

Zacznijmy od twardych liczb. Stopa oszczędności gospodarstw domowych w Polsce (czyli to, ile procent z naszych dochodów zostaje nam "na później") wyniosła na koniec 2024 roku 7,8%.

Dużo czy mało? Dla porównania, średnia dla całej Unii Europejskiej to 14,5%. Oznacza to, że przeciętny Europejczyk potrafi zaoszczędzić z pensji niemal dwa razy większą część niż my. W unijnym rankingu oszczędności plasujemy się na szarym końcu – zajmujemy 7. miejsce od końca.

Kto jest mistrzem oszczędzania?

Jeśli szukamy wzorców, nie musimy patrzeć daleko. Liderami rankingu są nasi bezpośredni sąsiedzi:

1. Niemcy. Niekwestionowani liderzy z imponującym wynikiem 20%.
2. Czechy. Tuż za nimi, z wynikiem 19,9%.

To pokazuje, że wysoka stopa oszczędności nie jest zarezerwowana tylko dla najbogatszych krajów "Starej Unii". Czesi udowadniają, że w naszym regionie też można budować solidne poduszki finansowe.

Polacy kochają gotówkę

Jest jednak kategoria, w której zdecydowanie się wyróżniamy. Chodzi o przywiązanie do fizycznego pieniądza. Wartość gotówki w Polsce w relacji do PKB wynosi aż 11,0%. Jak to wygląda w Europie? Średnia unijna to zaledwie 4,8%.

Jesteśmy w czołówce państw gotówkowych, ustępując miejsca na podium jedynie Słowenii i Niemcom. To sugeruje, że spora część naszych oszczędności wciąż ląduje w przysłowiowej "skarpecie", zamiast pracować na rynkach kapitałowych.

Rekordowy rok Pracowniczych Planów Kapitałowych

Na tle przywiązania do gotówki i niskiej stopy oszczędności, dane dotyczące Pracowniczych Planów Kapitałowych wyróżniają się jako wyraźny sygnał zmiany postaw. Rok 2025 przyniósł w tym obszarze dynamikę, której nie obserwowaliśmy od początku istnienia programu - wzrost o blisko 50% w jeden rok.

Wartość aktywów netto zgromadzonych w PPK przekroczyła na koniec 2025 roku poziom 45 mld PLN. Kluczowe jest jednak tempo tego przyrostu. W porównaniu do grudnia 2024 roku, aktywa powiększyły się o imponujące 49% (wzrost o 14,8 mld PLN).

Rosnące zaufanie i rekordowa partycypacja

Liczby te wynikają bezpośrednio z rosnącego zaufania pracowników. Partycypacja w programie wzrosła do 57,1% (wobec 50,5% rok wcześniej), a liczba aktywnych rachunków przekroczyła 5,1 mln.

Wskazuje to na istotną zmianę w strukturze naszych oszczędności. Choć w statystykach ogólnych wciąż dominują nisko oprocentowane depozyty i gotówka, to w obszarze oszczędności emerytalnych coraz wyraźniej widać przesunięcie w stronę rynków kapitałowych i długoterminowego budowania majątku.

Artykuł powstał na podstawie analizy zawartej w raporcie: Polski Fundusz Rozwoju, „Oszczędności Polaków – Comiesięczne zestawienie informacji o oszczędnościach”, Styczeń 2026 r.
Autor: Martyna Nowak