Obowiązek posiadania wkładu własnego bywa przeszkodą w zaciągnięciu kredytu na zakup mieszkania. Pomocą w rozwiązaniu tego problemu mogą być środki zgromadzone na rachunku PPK. 

Z możliwości sfinansowania wkładu własnego z oszczędności zgromadzonych w PPK skorzystać mogą uczestnicy tego programu, którzy - w dniu złożenia wniosku do instytucji finansowej - nie ukończyli jeszcze 45 lat. Na ten cel mogą oni wypłacić jednorazowo - z obowiązkiem zwrotu - do 100% środków posiadanych na rachunku PPK.  Wypłata środków następuje na podstawie odrębnej umowy zawartej z instytucją finansową. 

Zwracamy uwagę, że ustawa o PPK precyzyjnie określa, że z tego rodzaju wypłaty można skorzystać tylko w celu pokrycia wkładu własnego w związku z kredytem hipotecznym (patrz definicja wkładu własnego poniżej).  Oznacza to, że nie skorzysta z niej osoba, która np. kupuje mieszkanie za gotówkę. 

Tylko na jedną inwestycję  

Jeśli uczestnik PPK posiada kilka rachunków PPK prowadzonych przez różne instytucje finansowe, wniosek o zawarcie umowy, na podstawie której zostaną my wypłacone środki na sfinansowanie wkładu własnego, może złożyć do jednej lub kilku (wedle swojego wyboru) instytucji finansowych. Należy jednak pamiętać, że złożenie takiego wniosku do więcej niż jednej instytucji finansowych jest możliwe tylko wówczas, gdy wszystkie wypłaty dotyczyć będą jednej i tej samej inwestycji.

Warunki wypłaty i zwrotu środków określa umowa 

Umowa, na podstawie której instytucja finansowa wypłaci środki, powinna określać:

• oznaczenie inwestycji, która ma być sfinansowana z kredytu;
• zasady i terminy wypłaty;
• zasady i terminy zwrotu wypłaconych środków (przy czym termin zwrotu nie może rozpocząć się później niż 5 lat od dnia wypłaty środków i nie może trwać dłużej niż 15 lat od dnia wypłaty środków).

Ważne: Instytucja finansowa nie może pobierać żadnych opłat czy prowizji w związku z wypłatą przez uczestnika PPK środków na wkład własny - nawet, gdyby wpisała takie opłaty czy prowizje do umowy.

Istotne jest, że uczestnik PPK, który dokonał wypłaty na pokrycie wkładu własnego, ma obowiązek zwrócić wypłacone przez siebie środki w wartości nominalnej, co oznacza, że oddaje dokładnie tyle, ile wypłacił z tego rachunku. 

Podatek tylko wyjątkowo 

Co do zasady, dokonanie wypłaty na wkład własny nie wiąże się dla uczestnika PPK z żadnym dodatkowymi kosztami. Z jednym jednak wyjątkiem. W przypadku niedokonania zwrotu wypłaconych na wkład własny środków w ustalonym w umowie terminie będzie on zobowiązany zapłacić podatek od zysków kapitałowych - od kwoty niedokonanego w terminie zwrotu. Innymi słowy, jeśli uczestnik PPK nie odda całości wypłaconych na cele mieszkaniowe środków, będzie musiał zapłacić 19 % zryczałtowany podatek dochodowy (tzw. podatek Belki) od zysków kapitałowych przypadających na tę niezwróconą kwotę. 

Więcej na ten temat w publikacji „PPK w praktyce: Wypłaty z PPK w sytuacjach szczególnych” dostępnej bezpłatnie tutaj oraz poniżej.

(mj)