W związku z tym, że nabycie w drodze dziedziczenia środków z PPK nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, spadkobierca nie zgłasza odziedziczenia środków z PPK do urzędu skarbowego, a w konsekwencji nie musi składać wniosku o przywrócenie terminu na złożenie takiego zgłoszenia.

W przypadku śmierci uczestnika PPK pozostającego w związku małżeńskim istotne jest to, czy środki na jego rachunku PPK należały do majątku wspólnego małżonków. Jeżeli w chwili śmierci uczestnik PPK pozostawał w związku małżeńskim, instytucja finansowa dokonuje wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku PPK zmarłego uczestnika PPK na rachunek PPK, IKE lub PPE małżonka zmarłego uczestnika - w zakresie, w jakim te środki stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Możliwy jest także zwrot środków w formie pieniężnej. Instytucja finansowa ma na transfer albo zwrot środków małżonkowi 3 miesiące od dnia przedstawienia dowodu, że środki z rachunku PPK zmarłego przypadły temu małżonkowi.

Ważne. To, które składniki majątku wchodzą do majątku wspólnego małżonków, ustala się zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Połowa środków zgromadzonych na rachunku PPK to liczba jednostek uczestnictwa/rozrachunkowych, a nie ich wartość. Wartość zgromadzonych na rachunku PPK jednostek uczestnictwa/rozrachunkowych będzie zmieniać się w czasie, w zależności od ich ceny. 

Wskazanie osób uprawnionych

Środki z rachunku zmarłego uczestnika PPK, które nie zostaną przekazane jego małżonkowi, trafią do osób uprawnionych wskazanych przez uczestnika PPK instytucji finansowej (w takim przypadku nie ma konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego). Osobą uprawnioną może być wyłącznie osoba fizyczna. Wskazując osoby uprawnione, uczestnik PPK może określić też ich udział w otrzymywanych środkach. Jeżeli tego nie zrobi, a wskaże kilka osób, przyjmuje się, że udziały tych osób są równe. Jeśli uczestnik PPK ma kilka rachunków PPK, może wskazać inne osoby uprawnione w odniesieniu do każdego z tych rachunków.  

Również środki przysługujące takiej osobie uprawnionej, w zależności od jej wniosku, są transferowane przez instytucję finansową na rachunek PPK, IKE lub PPE tej osoby bądź zwracane jej w formie pieniężnej. Zasadniczo powinno to nastąpić w terminie 3 miesięcy od dnia przedłożenia instytucji finansowej właściwych dokumentów. 

Środki dla spadkobierców

W razie niewskazania przez uczestnika PPK osób uprawnionych środki trafią do jego spadkobierców. Jeśli rachunek PPK jest prowadzony przez zakład ubezpieczeń i w chwili śmierci ubezpieczonego nie będzie osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia, suma ta przypadnie członkom najbliższej rodziny ubezpieczonego - w kolejności ustalonej w ogólnych warunkach ubezpieczenia, chyba że umowa między zakładem ubezpieczeń a ubezpieczonym (czyli umowa o prowadzenie PPK) przewiduje inną kolejność.  

Spadkobiercy zmarłego uczestnika PPK, aby otrzymać przysługujące im środki, muszą przedstawić instytucji finansowej odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, a także zgodne oświadczenia wszystkich spadkobierców o sposobie podziału środków zgromadzonych przez zmarłego uczestnika lub odpis prawomocnego postanowienia sądu o dziale spadku.  

Autor: Joanna Gawęda