Co 4 lata, zgodnie z ustawą o Pracowniczych Planach Kapitałowych, Rada Ministrów dokonuje przeglądu funkcjonowania PPK i przedkłada Sejmowi informację o skutkach jej obowiązywania wraz z ewentualnymi propozycjami zmian. Pierwszy taki przegląd odbył się w 2022 roku. Drugi – właśnie się zaczął, a wraz z nim ruszyła lawina chwytliwych nagłówków, które mogą wprowadzać w błąd.

"Rząd szykuje rewolucję w PPK"

To jeden z tytułów pewnego portalu internetowego. Wyjaśnię może, na czym polega przegląd ustawy. Po pierwsze – to dane statystyczne, pokazujące, jak działał program od wdrożenia do teraz. Po drugie – to zapytanie instytucji finansowych, izb gospodarczych, PFR i innych interesariuszy, czy jest w programie coś, co wymaga zmiany lub uzupełnienia. To zebranie pomysłów na rozwój programu i rekomendacji dotyczących kierunków ewentualnych zmian przepisów. 

Pismo, rozpoczynające konsultacje w tej sprawie, zostało już rozesłane przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki, a wszelkie uwagi mają wpłynąć do końca lutego. Czy to oznacza rewolucję w PPK? Nie. Przegląd jest tylko przeglądem, jakiekolwiek zmiany w programie wymagają zmiany ustawy o PPK, a zatem zupełnie innej ścieżki legislacyjnej. Czy przegląd musi zakończyć się nowelizacją ustawy? Również nie. Poprzedni przegląd nie przyniósł żadnych zmian. To jednak dobry moment, by – po 6 latach funkcjonowania PPK – sprawdzić, czy wszystko działa tak, jak należy i zobaczyć, pozyskując informację z kilkudziesięciu źródeł, czy są zapisy, które wymagają zmiany lub uzupełnienia. 

W tym samym artykule możemy przeczytać, że w konsultacjach pojawia się propozycja wprowadzenia progów dochodowych, które pozwoliłyby obniżyć składkę pracownika nawet do 0,5 proc. pensji. Drogi dziennikarzu – taki zapis i taka możliwość istnieje od początku ustawy. 

"Jedna decyzja może wszystko zmienić. Co dalej z PPK?"

To kolejny ciekawy tytuł artykułu. I o ile dziennikarz rzetelnie informuje, że sam przegląd niczego nie zmienia, wielu czytelników nie zajrzy do meritum i poprzestanie na nagłówku. Nagłówku, który budzi wątpliwości co do ciągłości działania Pracowniczych Planów Kapitałowych. Dodatkowo „jedna decyzja” sugeruje działanie jakiejś super tajemniczej jednostki, która ma pełne władztwo zmieniania ustaw. Taki Most Powerful Avenger. Proces legislacyjny, projekt ustawy, konsultacje, Sejm, Senat, Prezydent – mogłyby tu nie istnieć. Na szczęście dyktatura w Polsce skończyła się już dawno, a porządek prawny obowiązuje wszystkich. 

Pracownicze Plany Kapitałowe miewają się świetnie i rosną coraz szybciej. Tylko w styczniu tego roku do programu przystąpiły blisko 62 tysiące nowych uczestników, a wartość aktywów netto wzrosła o 2,15 mld zł!  Jeśli w propozycjach do przeglądu pojawią się zmiany, które mogą rozwijać program i które warto wprowadzić, należy to zrobić – zgodnie z zasadami legislacji. 

"Będą zmiany w PPK. Państwo przetestuje cierpliwość Polaków"

Nie wiem, dlaczego nowelizacja ustawy miałaby być powodem do obaw dla oszczędzających w PPK. Zmiany w ustawie mogą być przecież korzystne, jak np. pojawiająca się w mediach kwestia ewentualnej waloryzacji dopłaty rocznej, czy też uproszczenie zasad transferu środków przy zmianie pracodawcy. Również postępująca cyfryzacja naszego kraju mogłaby przełożyć się na ustawę, tak, by na przykład osoby uposażone, a więc dziedziczące środki z PPK, mogły być wskazywane w formie cyfrowej. Pojawiają się pytania, dlaczego nie można przystąpić do PPK po 70. roku życia, skoro coraz więcej osób w tym wieku pracuje jeszcze zawodowo i czemu osoby powyżej 55. roku życia są wykluczone z autozapisu, a więc trudniej im dołączyć do programu. Właśnie po to jest przegląd, by wszystkie te uwagi zebrać, przeanalizować i – w miarę możliwości – zaproponować ewentualne zmiany.

Przez wszystkie lata działania programu PFR Portal PPK na bieżąco dostawał i analizował uwagi do ustawy. Przede wszystkim te płynące od uczestników, z którymi spotykamy się podczas szkoleń, konferencji czy warsztatów. Uwagi do działania programu składały nam również osoby odpowiedzialne za obsługę PPK w firmach, zwłaszcza w zakresie korekt czy też terminów obowiązywania poszczególnych deklaracji. Przegląd, a następnie ewentualna nowelizacja ustawy, mogłaby realnie przełożyć się na zwiększenie ich komfortu pracy i ułatwić prowadzenie programu. Kolejną grupą interesariuszy są instytucje finansowe, prowadzące rachunki PPK. One również po 6 latach funkcjonowania programu widzą, jakich zapisów brakuje, by przełożyły się na efektywniejsze i korzystniejsze zarządzanie funduszami. 

Jednym słowem – ewentualna nowelizacja ustawy nie jest czymś negatywnym, czego należy się obawiać. Jeszcze raz jednak powtórzę – przegląd PPK nie oznacza automatycznie zmian w ustawie.   

Nie straszmy przeglądem

Tak jak wykonujemy przegląd samochodu czy uzębienia, tak samo raz na 4 lata warto zrobić przegląd ustawy. Wszystkim nam zależy na jednym – na rozwoju programu, który jest realną szansą na zwiększenie dochodów przyszłych emerytów, szansą na ich godną, samowystarczalną, szczęśliwą „późną młodość”. Wszystkim nam zależy na zwiększeniu partycypacji w Pracowniczych Planach Kapitałowych, bo jest to korzystne zarówno ze względu na ograniczenie świadczeń socjalnych w przyszłości, jak i zapewnienie finansowania rozwoju gospodarczego tu i teraz. Nie straszmy przeglądem. Potraktujmy go jako zbiór pomysłów i postulatów na ulepszenie i tak już znakomitego programu długoterminowego oszczędzania. 

Marta Damm-Świerkocka
03.02.2026 r.