Jeśli dojrzałeś już do tego, by swoje oszczędności zaciągnąć do pracy i zainwestować na rynku, to – raczej szybciej niż później – staniesz przed ważnym dylematem: zacząć od PPK, IKE czy IKZE? Dziś w prostych słowach pomogę Ci znaleźć odpowiedź na to pytanie. 

Od czego zacząć inwestowanie? Lista priorytetów. 

Polska dysponuje bardzo dobrymi rozwiązaniami, które sprzyjają inwestorom, szczególnie długoterminowym. Podobno od przybytku głowa nie boli, ale w tym wypadku warto jednak usystematyzować wiedzę w prosty sposób, ponieważ – jeśli nic niespodziewanego się nie wydarzy – to od stycznia 2027 polski inwestor będzie miał możliwość skorzystania z aż… sześciu różnych programów. Dziś opowiem Ci o czterech z nich. 

Na potrzeby tego wpisu postawiłem się w roli osoby, która chce rozpocząć inwestowanie, ale nie ma zielonego pojęcia od czego zacząć. Wziąłem na warsztat wszystkie antypodatkowe programy i przygotowałem dla Ciebie listę priorytetów. Znajdziesz tu odpowiedzi na pytania od czego zacząć, dlaczego, jakie są największe zalety poszczególnych programów, co warto wiedzieć o podatkach i jak wygląda kwestia dostępności zainwestowanych pieniędzy. 

Gdzie najpierw wpłacić 100 zł miesięcznie? 

Istnieją różne drogi budowania kapitału na przyszłość. Wyszukiwarka google pełna jest odpowiedzi na pytanie „w co warto inwestować 100 zł miesięcznie?”. Ja podchodzę dziś do tematu nieco inaczej. Nie powiem Ci „w co”, ale powiem Ci „gdzie” powinieneś wpłacać w pierwszej kolejności swoje comiesięczne oszczędności. Startujemy! 

Zacznij od PPK 

Bezsprzecznie pierwszym miejscem, w którym powinieneś lokować swoje oszczędności, są Pracownicze Plany Kapitałowe. Szczególnie, że jest to rozwiązanie automatyczne (dostajesz wypłatę pomniejszoną już o oszczędzoną kwotę) i regularne. Jeśli chcesz dowiedzieć się o nich więcej, to zachęcam Cię do przeczytania moich wpisów na temat PPK – wszystkie znajdziesz TUTAJ. 

W skrócie: jeśli pracujesz na etacie możesz przeznaczyć co miesiąc 2% swojego wynagrodzenia (w opcji podstawowej) na swoje prywatne konto PPK. Kolejne 1,5% (znów, w wersji podstawowej) również co miesiąc dołoży twój pracodawca, a raz w roku dostaniesz jeszcze premię od państwa w wysokości 240 zł. Ot, mały bonusik za regularność. A jeśli dopiero dołączasz do Pracowniczych Planów Kapitałowych, to „na start” otrzymasz jeszcze 250 zł wpłaty powitalnej. 

Ile miałbyś na swoim koncie PPK? 
A teraz na liczbach, żeby było łatwiej: 

Zarabiasz 5000 zł miesięcznie. Przeznaczasz z tego 2% na PPK, czyli 100 zł. Pracodawca dokłada 75 zł (1,5%). Uwzględniając jeszcze dopłaty od Państwa (powitalna i roczna) po pierwszym roku inwestujesz w PPK już 2590 zł! I te pieniądze realnie pracują na rynku, by wypracowywać dla Ciebie zyski. 

A zyski potrafią być bardzo konkretne. 

Korzystając z danych porównawczych dostępnych na portalu analizy.pl(1) przeprowadziłem prostą symulację, która pokazuje, ile środków zgromadziłbyś na swoim koncie PPK, gdybyś był uczestnikiem tego programu od samego początku (grudzień 2019). 

Zaznaczam, że symulacja jest poglądowa i bazuje na średnich wynikach poszczególnych Funduszy Zdefiniowanej Daty w okresie grudzień 2019-grudzień 2025. Da nam to jednak wystarczająco dobry pogląd na to, czy pierwsze oszczędności warto inwestować w ramach PPK. 

Biorąc pod uwagę założenia oraz średnie wyniki PPK podane w tabeli wyżej, otrzymujemy następujące wyniki w ramach symulacji: 

Podsumowując: odłożone i zainwestowane przez Ciebie 1200 zł rocznie (wpłaty pracownika), czyli 7200 zł w okresie sześciu lat, dzięki dopłatom pracodawcy i państwa oraz wypracowanym zyskom, urosłoby po sześciu latach do poziomu od 19 677 zł przy inwestowaniu w FZD 2025, aż do 28 466 zł przy FZD 2060! W ciągu sześciu lat niemal czterokrotnie pomnożyłbyś odłożone ze swojego wynagrodzenia 100 zł miesięcznie. 

Czy warto dołączać do PPE? 

Pracownicze Programy Emerytalne (PPE) to benefit pracowniczy, który stosuje część firm – zwłaszcza amerykańskich korporacji. Jeśli masz możliwość do niego dołączyć, to zdecydowanie powinieneś to zrobić, ponieważ w tym przypadku to pracodawca płaci składkę. I to nie małą, bo aż do 7% Twojego wynagrodzenia. 

Środki są transferowane do funduszu i inwestowane automatycznie (zazwyczaj dostosowane do wieku uczestnika). Zyski z tego programu nie podlegają podatkowi od zysków kapitałowych (19% podatku Belki), o ile nie wypłacisz ich przed osiągnięciem 60. roku życia. Co ważne, można je transferować i np. po zmianie pracodawcy przenieść wszystkie swoje środki na IKE. 

Czyli, podsumowując, jeśli Twój pracodawca ma PPK lub PPE, to koniecznie musisz do jednego z tych programów dołączyć i to powinien być Twój najważniejszy priorytet na start. 

IKE czy IKZE? Kiedy wpłacać na IKE, a kiedy na IKZE? 

Jeśli po otrzymaniu wynagrodzenia jesteś w stanie jego część przeznaczyć na dalsze inwestowanie, czyli generujesz nadwyżki finansowe, to w pierwszej kolejności powinieneś otworzyć Indywidualne Konto Emerytalne, czyli IKE. 

Dlaczego najpierw IKE, a nie IKZE? 
Ponieważ IKE działa jak antypodatkowy pokrowiec dla inwestycji. Inwestując poprzez IKE nie płacimy podatku od zysków kapitałowych, czyli słynnych 19% podatku Belki. Darmowych obiadów nie ma i są tutaj dwa poważne obostrzenia: 

1. Co roku można wpłacić na konto IKE kwotę ustaloną jako limit. Dla roku 2026 jest to kwota 28 260 zł. Nie można jej przekroczyć i limit bezpowrotnie przepada, jeśli go nie wykorzystasz. 
2. Wypłacając środki z IKE przed 60. rokiem życia będziesz musiał zapłacić podatek od zysków kapitałowych (19%). W razie potrzeby możesz wypłacić środki częściowo, a resztę pozostawić na swoim IKE. 

Punkt drugi jest jednak o tyle mniej martwiący, że inwestując poza IKE, również za każdym razem zapłacisz podatek Belki. Zapłacisz bowiem podatek od zysków z każdej lokaty, obligacji czy akcji. Na 100%. Tymczasem na IKE ten podatek jest odroczony do momentu, aż wypłacisz pieniądze (czyli zyski również pracują na kolejne zyski) lub osiągniesz 60. rok życia (ewentualnie 55. z prawem do emerytury). Wtedy, spełniając wcześniej bardzo proste dla długoterminowego inwestora warunki ustawowe, możesz wypłacić swoje pieniądze zgromadzone na IKE bez płacenia jakiegokolwiek podatku! 

Czyli, upraszczając: inwestując poza IKE na pewno zapłacisz podatek 19% od zysków. Inwestując natomiast w ramach IKE możesz ten podatek odroczyć lub całkowicie go uniknąć. Nie ma takiej możliwości, że inwestowanie poza IKE będzie bardziej opłacalne. 

Kiedy inwestować przez IKZE? 
Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, czyli IKZE, jest bardzo często mylnie wybierane przez inwestorów jako pierwsze. Dlaczego? Ponieważ kusi natychmiastową nagrodą. Kwotę zainwestowaną w ramach IKZE można w całości odliczyć od podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu PIT i odebrać bardzo przyjemny zwrot podatku. 

W 2026 mamy dwa limity na IKZE: 11 304 zł dla zatrudnionych na umowach o pracę i 16 956 zł dla prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Jeśli jesteś zatrudniony na etacie, wykorzystasz cały limit i Twój roczny dochód przekroczy 120 000 zł, to otrzymasz zwrot podatku w wysokości 3 617,28 zł. Dla pozostałych wariantów kwoty zwrotu podaję w poniższych tabelach: 

I właśnie ta perspektywa zwrotu jest kusząca. No bo kto z nas nie chciałby dostać takiego zwrotu podatku? Sęk w tym, że IKZE opłaca się, jeśli spełniasz jednocześnie poniższe warunki: 

– wpadasz w drugi próg podatkowy (większy zwrot); 

– wypełniasz cały limit na IKE; 

– jesteś przekonany, że nie będziesz potrzebował tych pieniędzy do 65. roku życia. 

Szczególnie istotny jest ostatni punkt, ponieważ wcześniejsza wypłata z IKZE powoduje, że cała kwota, a więc nie tylko Twoje wpłaty, ale również wypracowane zyski, zostaną Ci doliczone do dochodu. Będziesz więc musiał zapłacić od tej kwoty podatek i jeśli np. wpadniesz przez to w drugi próg podatkowy (co po kilku latach inwestowania wcale nie będzie trudne), oznaczać to będzie potrącenie 32% od wszystkich zgromadzonych na IKZE środków (licząc od kwoty przekraczającej I próg podatkowy). 
A zapłacenie 32% od np. 100 000 zł zaboli okrutnie… 

Jeśli natomiast wypłacisz pieniądze z IKZE po osiągnięciu 65. roku życia, to zachowasz wszystkie wcześniejsze coroczne zwroty i zapłacisz tylko ryczałtowy podatek w wysokości 10% od całej wypłaconej kwoty. 

Podsumowanie – PPK, PPE, IKE, IKZE 
Lista priorytetów jest jasna i klarowna: najpierw PPK lub/i PPE, zależnie od oferty pracodawcy. Następnie inwestowanie przez IKE, a w ostatnim kroku wypełnianie limitów i inwestowanie w ramach IKZE. 

Dla ułatwienia przygotowałem dla Ciebie na koniec grafikę, która w prosty sposób pomoże Ci odnaleźć się pomiędzy tymi programami: 

Niniejszy artykuł powstał przy współpracy PFR Portal PPK z autorem bloga TataInwestor.pl