Wnioski z czteroletniego procesu wdrażania rozwiązania do weryfikacji i potwierdzania cyfrowej tożsamości we Wspólnym Funduszu Emerytalnym Pracowników Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNJSPF)

Dlaczego tożsamość cyfrowa ma znaczenie dla funduszy emerytalnych?

Od dziesięcioleci fundusze emerytalne na całym świecie stoją przed wspólnym wyzwaniem: weryfikacją, czy beneficjenci żyją i są uprawnieni do otrzymywania świadczeń. Tradycyjnie proces ten opierał się na formularzach papierowych, usługach pocztowych i ręcznych kontrolach, co powodowało opóźnienia, błędy i otwierało drogę do wyłudzeń oraz nadużyć. W przypadku Wspólnego Funduszu Emerytalnego Pracowników Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNJSPF), obsługującego ponad 80 000 emerytów i beneficjentów w ponad 190 krajach, problemy te były dodatkowo spotęgowane przez globalną skalę działania i złożoność logistyczną.

W 2021 roku UNJSPF wprowadził Cyfrowy Certyfikat Uprawniający do Świadczeń (DCE) – oparte na technologii blockchain, wykorzystujące dane biometryczne i wspierane przez sztuczną inteligencję przełomowe rozwiązanie do weryfikacji uprawnień. Certyfikat DCE zastąpił papierowe poświadczenie uprawnień (CE), otwierając nową erę bezpiecznej, efektywnej i przyjaznej dla użytkownika weryfikacji uprawnień do świadczeń emerytalnych. Obecnie DCE stanowi punkt odniesienia dla innowacji w zakresie tożsamości cyfrowej zarówno w sektorze emerytalnym, jak i innych obszarach.

Od pomysłu do realizacji 

Największe wyzwanie podczas realizacji projektu polegało na unowocześnieniu siedemdziesięcioletniego procesu przy jednoczesnym zachowaniu zaufania, poczucia bezpieczeństwa i dostępności dla wszystkich użytkowników. Odpowiedzią było zastosowanie połączenia nowoczesnej technologii blockchain, biometrii, sztucznej inteligencji (AI) oraz geolokalizacji zintegrowanych w rozwiązaniu projektowanym przede wszystkim z myślą o urządzeniach mobilnych (mobile-first).

W 2020 roku uruchomiono pilotażowe wdrożenie (proof of concept, PoC), które potwierdziło zasadność przyjętej koncepcji. Wykorzystanie technologii blockchain zapewniło niezmienność zapisów, biometria umożliwiła wiarygodną weryfikację tożsamości, a geolokalizacja – potwierdzanie miejsca zamieszkania. Pilotaż wykazał, że cyfrowa tożsamość może skutecznie ograniczyć ryzyka charakterystyczne dla procesów opartych na dokumentacji papierowej. Po jego powodzeniu przystąpiono do pełnoskalowego wdrożenia we współpracy z Międzynarodowym Centrum Informatycznym ONZ (UNICC), partnerem technologicznym UNJSPF.

Wyzwania w procesie wdrażania 

Wdrożenie globalnego rozwiązania w zakresie cyfrowej tożsamości wiązało się z szeregiem istotnych wyzwań:

• zróżnicowanie technologiczne – uprawnieni korzystają z różnych urządzeń, począwszy od nowoczesnych smartfonów po starsze modele telefonów o ograniczonych funkcjach bezpieczeństwa;
• ograniczony zasięg sieci internetowej – wielu emerytów mieszka w lokalizacjach o słabym pokryciu siecią internetową, często bez dostępu do internetu szerokopasmowego, co ogranicza dostępność usług online;
• ochrona danych i zgodność z normami prawnymi – konieczne było zapewnienie zgodności z normami ISO przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kontroli użytkowników nad danymi biometrycznymi;
• akceptacja ze strony użytkowników – budowanie zaufania wśród osób przyzwyczajonych do papierowych formularzy wymagało szeroko zakrojonych działań informacyjnych i edukacyjnych.

Aby sprostać tym wyzwaniom, UNJSPF przyjął podejście projektowe zorientowane na użytkownika (human-centric design), przeprowadził rygorystyczne audyty bezpieczeństwa w 11 kluczowych obszarach, uzyskał niezależne certyfikaty zgodności z normami ISO oraz zapewnił obsługę wielu języków. Aplikację zaprojektowano tak, aby weryfikacja biometryczna odbywała się lokalnie na urządzeniu użytkownika, co gwarantuje, że wrażliwe dane pozostają stale pod jego kontrolą.

Jak działa aplikacja DCE do cyfrowej weryfikacji certyfikatu uprawniającego do świadczeń?

Aplikacja DCE umożliwia coroczne potwierdzenie uprawnień do otrzymywania świadczeń (proof of life) w ciągu kilku minut:

• uwierzytelnienie biometryczne poprzez rozpoznawanie twarzy umożliwia sprawdzenie autentyczności obecności użytkownika (liveness detection) i potwierdza jego/ jej tożsamość;
• weryfikacja geolokalizacj i potwierdza deklarowany kraj zamieszkania w przypadku osób rozliczanych według ścieżki lokalnej (local track);
• rejestr blockchain zapisuje metadane dotyczące weryfikacji uprawnień do emerytury (bez danych osobowych) w niezmiennym i audytowalnym rejestrze;
• tryb offline umożliwia złożenie potwierdzenia również przy ograniczonej łączności internetowej (kiosk mode).

Podejście to umożliwia weryfikację czterech kluczowych elementów: tożsamości, obecności, lokalizacji oraz integralności procesu i eliminuje konieczność korzystania z usług pocztowych. Dodatkowo, dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji do wykrywania deepfake’ów oraz prób nadużyć zwiększa bezpieczeństwo całego procesu.

Efektywność, bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój

Wymierne korzyści wdrożenia:

• 40% redukcji procesów opartych na dokumentach papierowych;
• 95% spadku kosztów archiwizacji;
• 76,5% redukcji kosztów nadgodzin;
• 99,96% retencji użytkowników cyfrowych;
• pozytywny wpływ na środowisko wynikający z ograniczenia zużycia papieru i zmniejszenia ilości przesyłek. 

W 2025 roku niemal 60% uprawnionych osób zarejestrowało się w aplikacji DCE, przy czym liczba użytkowników wciąż rośnie. Rozwiązanie zdobyło międzynarodowe uznanie, w tym Nagrodę Sekretarza Generalnego ONZ za innowacje i zrównoważony rozwój (UN Secretary-General Award for Innovation and Sustainability) oraz Nagrodę za wpływ społeczny (Social Impact Award) przyznawaną przez Government Blockchain Association.

DCE UNJSPF jako model globalnej tożsamości cyfrowej

Sukces DCE stał się inspiracją dla inicjatywy ONZ w zakresie cyfrowej tożsamości (UN Digital ID) – przedsięwzięcia obejmującego wszystkie osoby zatrudnione w ONZ, którego celem jest zapewnienie pracownikom uniwersalnej metody weryfikacji tożsamości cyfrowej, od momentu rozpoczęcia pracy aż po przejście na emeryturę. Ten kierunek rozwoju podkreśla skalowalność modelu DCE oraz jego zgodność ze Strategią Sekretarza Generalnego ONZ w sprawie Nowych Technologii oraz z Global Digital Compact.

Wnioski dla programów emerytalnych współfinansowanych przez pracodawców

Aplikacja DCE dostarcza cennych wskazówek instytucjom, takim jak prywatne i publiczne programy emerytalne, w tym:

• wykorzystanie technologii do budowy zaufania – blockchain, biometryka i sztuczna inteligencja mogą zwiększać bezpieczeństwo i przejrzystość w zarządzaniu świadczeniami emerytalnymi;
• priorytetem są pozytywne doświadczenia użytkownika podczas korzystania z aplikacji, co oznacza, że przyjęcie rozwiązań cyfrowych zależy od ich prostoty, dostępności oraz jasnej komunikacji;
• planowanie z myślą o inkluzywności – rozwiązania cyfrowe muszą uwzględniać różnorodność profili użytkowników oraz ograniczenia dotyczące dostępności internetu;
• myślenie w kategoriach całego ekosystemu zapewnia współpracę między agencjami i sektorami, co przyspiesza innowacje i zwiększa efektywność kosztową.

Zasady te sprzyjają długoterminowym oszczędnościom poprzez budowanie zaufania, zapewnienie łatwego i przyjaznego korzystania z systemu oraz stosowanie międzynarodowych standardów i sprawdzonych praktyk.

Uwaga: Opinie przedstawione w artykule są poglądami autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska ONZ.

______________________

Dino Cataldo Dell’Accio jest Zastępcą Dyrektora Generalnego we Wspólnym Funduszu Emerytalnym Pracowników Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNJSPF), gdzie kieruje inicjatywami cyfrowej innowacji poprzez odpowiedzialne wdrażanie nowoczesnych technologii. Jako uznany lider w zakresie etycznego zarządzania technologią, Dell’Accio był pionierem w integracji systemów blockchain, sztucznej inteligencji (AI) oraz biometrii w celu zwiększenia przejrzystości, bezpieczeństwa i efektywności operacyjnej w globalnych działaniach Funduszu. Jego prace ustanawiają branżowe standardy w łączeniu nowoczesnych narzędzi z rygorystycznymi ramami zgodności, w szczególności w uzyskaniu certyfikatu ISO dotyczącego odpowiedzialnego i etycznego stosowania AI (jest to pierwszy taki certyfikat w ONZ i sektorze emerytalnym). Jako ceniony ekspert, często występuje przed międzynarodową publicznością na wiodących wydarzeniach naukowych, dzieląc się wiedzą na temat praktycznych i bezpiecznych zastosowań blockchain, biometrii i AI w innowacjach sektora publicznego.

Przed dołączeniem do UNJSPF, Dino Dell’Accio pełnił funkcję Szefa Audytu ICT w Biurze nadzoru wewnętrznego ONZ oraz Inspektora Bezpieczeństwa Informacji w Dziale Usług ICT Sekretariatu ONZ. Wcześniej pracował jako Audytor Wewnętrzny / Audytor ICT w UNICEF. Przed dołączeniem do Organizacji Narodów Zjednoczonych, Dell’Accio pracował jako Audytor Wewnętrzny i Analityk Procesów Biznesowych w Instytucie Pożyczek i Depozytów Ministerstwa Gospodarki i Finansów Włoch.

Dino Dell’Accio posiada certyfikaty zawodowe z zakresu zarządzania i bezpieczeństwa ICT, audytu oraz rachunkowości. Jest absolwentem studiów magisterskich z audytu wewnętrznego oraz prawa w obszarze ICT i telekomunikacji.

Mirko Montuori posiada ponad 15-letnie doświadczenie zawodowe w Organizacji Narodów Zjednoczonych, organizacjach pożytku publicznego oraz w sektorze prywatnym we Włoszech, Francji, Belgii i Stanach Zjednoczonych. Jest zaangażowany w promowanie nowych technologii oraz ich praktycznego zastosowania do rozwiązywania problemów ludzi i organizacji. W tym kontekście kierował pracami nad wdrożeniem pierwszego systemu komentarzy online FAO, cyfrowego rozwiązania do weryfikacji tożsamości UNJSPF oraz projektu UN Digital ID.

Od lutego 2023 roku Mirko Montuori pełni funkcję Rzecznika Prasowego we Wspólnym Funduszu Emerytalnym Pracowników Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. W latach 2012–2023 pracował w Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa ONZ (FAO) w Rzymie, gdzie pełnił różne funkcje w obszarze komunikacji, w tym zastępcy kierownika zespołu oraz specjalisty ds. komunikacji w biurze dyrektora największego działu technicznego FAO. Przed dołączeniem do FAO pracował w obszarze komunikacji w Belgii, Francji, Włoszech i Stanach Zjednoczonych.

Mirko Montuori posiada tytuł licencjata w dziedzinie nauk politycznych i stosunków międzynarodowych oraz magistra stosunków międzynarodowych na Katolickim Uniwersytecie w Mediolanie. Ukończył także studia magisterskie z zarządzania publicznego na Uniwersytecie w Salerno oraz podyplomowe studia magisterskie z dyplomacji w Instytucie Studiów Polityki Międzynarodowej w Mediolanie. Był również studentem wymiany na Uniwersytecie w Genewie oraz w Institut d’Études Politiques de Paris – Sciences Po. Jest autorem setek publikacji, artykułów i materiałów komunikacyjnych dla Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Wspólny Fundusz Emerytalny Pracowników Organizacji Narodów Zjednoczonych (United Nations Joint Staff Pension Fund, UNJSPF) został powołany w 1949 roku przez rezolucję Zgromadzenia Ogólnego, aby zapewniać świadczenia emerytalne, rentowe oraz związane ze śmiercią lub niezdolnością do pracy dla pracowników kończących służbę w ONZ i innych organizacjach przyjętych do Funduszu. Jako niezależna międzyagencyjna jednostka, Fundusz działa na podstawie własnych przepisów zatwierdzonych przez Zgromadzenie Ogólne, a jego funkcjonowaniem kieruje Zarząd Emerytalny Personelu Wspólnego ONZ – organ składający się obecnie z 33 członków reprezentujących 25 organizacji członkowskich.

Redakcja materiału: Marta Paleczna